Menu

Home
»

Mapa miejscowości Toruń


Informacje o Toruń:

Ilość ulic: 992

Ilość kodów pocztowych: 1

Współrzedne geograficzne N: 53.033001

Współrzedne geograficzne E: 18.617001

Strefa numeracyjna: 56

Liczba ludności: 205640

Gęstość ludności: 1779 os./km²

Powierzchnia: 115,72 km²

Wysokośc npm: 36-90 m n.p.m.

Aglomeracja: 300 229

Rodzaj gminy: miejska

SIMC: 0982724

TERC: 0463011

Tablice rejestracyjne: CT

Herb Toruń:

Herb Toruń

Flaga Toruń:

Flaga Toruń

Oficjalna strona miejscowości

Dzielnice, Toruń

  • Dzielnica: Barbarka

  • Dzielnica: Bielany

  • Dzielnica: Bielawy

  • Dzielnica: Bydgoskie Przedmieście

  • Dzielnica: Chełmińskie Przedmieście

  • Dzielnica: Czerniewice

  • Dzielnica: Glinki

  • Dzielnica: Grębocin nad Strugą

  • Dzielnica: Jakubskie Przedmieście

  • Dzielnica: Kaszczorek

  • Dzielnica: Katarzynka

  • Dzielnica: Koniuchy

  • Dzielnica: Mokre

  • Dzielnica: Na Skarpie

  • Dzielnica: Piaski

  • Dzielnica: Podgórz

  • Dzielnica: Rubinkowo

  • Dzielnica: Rudak

  • Dzielnica: Rybaki

  • Dzielnica: Stare Miasto

  • Dzielnica: Starotoruńskie Przedmieście

  • Dzielnica: Stawki

  • Dzielnica: Winnica

  • Dzielnica: Wrzosy

Toruń

Toruń (niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto na prawach powiatu w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy.

Od 1999 siedziba marszałka województwa kujawsko-pomorskiego, siedziba organów samorządu województwa czyli Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Kujawsko-Pomorskiego Sejmiku Wojewódzkiego oraz jednostek im podporządkowanych. Siedziba starosty powiatu toruńskiego. W latach 1920-1939 stolica województwa pomorskiego, w latach 1945-1975 w województwie bydgoskim (w latach 1945-1950 nosiło ono nazwę woj. pomorskie), w latach 1975-1998 stolica województwa toruńskiego.

Jest jednym z najstarszych miast polskich. Od 1992 Toruń jest siedzibą kurii diecezji toruńskiej. W 1997 toruński zespół staromiejski został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a od 2004 jest ogólnopolską siedzibą Ligi Polskich Miast UNESCO. Toruńska starówka w 2007 r. w plebiscycie Rzeczpospolitej została uznana za jeden siedmiu cudów Polski. Toruński Rynek i Ratusz Staromiejski zajęły 3. miejsce w plebiscycie czytelników polskiej edycji National Geographic Polska na 30 najpiękniejszych miejsc na świecie.

Położenie

Toruń położony jest nad Wisłą i Drwęcą (częściowo w granicach miasta jej ujście do Wisły), w Kotlinie Toruńskiej, stanowiącej część Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej. Część prawobrzeżna leży na historycznej ziemi chełmińskiej, lewobrzeżna na Kujawach; od południowego wschodu graniczy przez Drwęcę z ziemią dobrzyńską.

Podział administracyjny

Osiedla Przedmieścia

Torun - osiedla.svg

  • Starotoruńskie Przedmieście
  • Barbarka
  • Bielany
  • Bydgoskie Przedmieście
  • Wrzosy
  • Koniuchy
  • Chełmińskie Przedmieście
  • Rybaki
  • Stare Miasto
  • Katarzynka
  • Mokre
  • Jakubskie Przedmieście
  • Rubinkowo
  • Winnica
  • Grębocin nad Strugą
  • Bielawy
  • Na Skarpie
  • Kaszczorek
  • Piaski
  • Podgórz
  • Glinki
  • Stawki
  • Rudak
  • Czerniewice
  • Gmina Wielka Nieszawka

    Gmina Zławieś Wielka

    Gmina Łysomice

    Gmina Lubicz

    Gmina Obrowo

    Środowisko naturalne

    Ukształtowanie powierzchni

    Toruń położony jest w zalesionej Kotlinie Toruńskiej, po obu stronach rzeki Wisły, otoczony prawie ze wszystkich stron lasami. Tereny w Toruniu i okolicy, w bezpośrednim sąsiedztwie Wisły są obniżone (najczęściej do poziomu 33-36 m n.p.m.) i stanowią wąski, długi pas terenu równinnego, położony na linii wschód-zachód, o szerokości ok. 100-500 metrów po obu stronach Wisły i o wysokiej jakości glebie (organiczna, II, III klasa). Dalej od niecki rzeki teren wznosi się (50-60 m n.p.m.), często stromo (np. osiedle Na Skarpie), staje się pagórkowaty, tworząc malownicze tarasy, o ziemi piaszczystej (V, VI klasa). Teren wokół Torunia określany jest, jako pagórkowaty.

    Klimat

    Średnia temperatura i opady dla Torunia
    Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
    Średnie najwyższe temperatury 1 1 6 12 18 21 22 22 18 12 6 2 12
    Średnie najniższe temperatury -4 -4 -1 3 8 11 13 12 9 5 1 -2 4
    Opady 27.9 25.4 22.9 30.5 48.3 68.6 81.3 58.4 40.6 27.9 35.6 35.6 513,1
    Źródło: Weatherbase 17.12.2008

    Wody

    Największą rzeką jest dzieląca miasto na dwie części Wisła, dzięki której Starówka zyskuje malownicze położenie. Drugą co do wielkości jest Drwęca, a trzecią Struga Toruńska. Struga Toruńska w części swego biegu przepływa pod Starówką, gdzie jej fragmenty są wyeksponowane w budynkach i chodnikach.

    Największym zbiornikiem w Toruniu jest staw Nagus na Rudaku, później Kaszownik obok Starówki i kilka mniejszych. Największymi kąpieliskami w okolicy Torunia są: Osiek, jezioro Kamionkowskie, Okonin, Górsk i Jezioro Chełmżyńskie.

    W okresie powojennym najwyższy stan Wisły w Toruniu wynosił 867 cm w czerwcu 1962 roku.

    Przyroda

    Toruń, prawie ze wszystkich stron, otoczony jest przez obszary leśne, stanowiące tereny rekreacyjne – Barbarka, Las Bielawski, Bielański, Łysomicki, Papowski, Lasy Ciechocińskie, Puszcza Bydgoska, oraz trzy rezerwaty: rezerwat leśny Las Piwnicki z 1924; najdłuższy rezerwat ichtiologiczny w Polsce - Rezerwat na rzece Drwęcy z 1961 (z ginącym minogiem rzecznym) oraz unikalnie położony w centrum miasta rezerwat leśny Kępa Bazarowa z 1987, na wiślanej wyspie, naprzeciwko toruńskiej Starówki.

    Zieleń miejska

    W Toruniu znajduje się duża ilość terenów zielonych, a miasto zalicza się do jednego z najbardziej zielonych w Polsce (około 30% powierzchni). Łączna powierzchnia lasów to 2755 ha. Główne parki skupione są w centrum na tzw. Plantach wokół Starówki, gdzie po likwidacji średniowiecznych umocnień w XIX wieku wygospodarowano strefę zieleni wokół Starego Miasta, znacznie poszerzoną po rozebraniu nowożytnych i XIX-wiecznych fortyfikacji bastionowych w latach 20. XX w.

    Poza tym w Toruniu znajduje się kilkanaście parków. Największymi terenami rekreacyjnym są Barbarka, ze szkołą leśną, urządzeniami rekreacyjnymi, placami zabaw; niedawno zagospodarowane Błonia Wisły oraz trzy rezerwaty. Najstarszymi terenami zielonymi są Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu, Park na Bielawach założony w XVIII wieku oraz najstarszy w Polsce Ogród Zoobotaniczny z 1797.

    Demografia

    Struktura demograficzna mieszkańców miasta Toruń wg danych z 31 grudnia 2010:

    Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
    jednostka osób  % osób  % osób  %
    populacja 205 312 100 110 357 53,75 94 955 46,25
    wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 33 987 16,55 16 724 8,15 17 263 8,41
    wiek produkcyjny (18–65 lat) 136 311 66,39 68 551 33,39 67 760 33
    wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 35 014 17,05 25 082 12,22 9932 4,84

    Historia

    Obszar dzisiejszego miasta w epokach prehistorycznych znajdował się na styku trzech krain geograficznych, miał dostęp do rzeki oraz dogodną przeprawę (bród) przez Wisłę, co sprawiło iż osadnictwo na obszarze dzisiejszego miasta i w jego okolicy rozwijało się od paleolitu, ok. 9 tys. lat p.n.e. Przez Toruń prowadził także bursztynowy szlak.

    Około roku 1100 p.n.e. na obszarze obecnego zamku krzyżackiego funkcjonowała osada łużycka. W okresie od IX do XIII w. w tym miejscu wznosił się pierwotny słowiański gród toruński, otoczony drewniano-ziemnymi wałami, strzegący przeprawy przez Wisłę.

    Początek współczesnemu miastu dali Krzyżacy w 1230, dla których był on punktem wyjścia do podboju plemion pruskich i tworzenie państwa krzyżackiego. Pierwszą wzmiankę historyczną o Toruniu zawiera dokument lokacyjny z 28 grudnia 1233 roku wystawiony przez Hermana von Salza, mistrza krzyżackiego. Z powodu częstych powodzi nawiedzających te nisko położone tereny w roku 1236 przeniesiono miasto w górę rzeki w miejsce jego obecnego położenia. Nowe terytorium miasta określa odnowiony przywilej chełmiński z 1251 roku, który został wystawiony w miejsce starego, zniszczonego w pożarze. 13 sierpnia 1264 nadano prawa miejskie drugiej osadzie – Nowemu Miastu, od wschodu stykającemu się ze Starym Miastem. W 1454 r. oba miasta połączono, zachowując jednak dzielące je mury obronne.

    W 1280 r. Toruń stał się członkiem Hanzy. XIV-XV wiek to pierwszy okres szybkiego rozwoju miasta. Toruń stał się dużym ośrodkiem handlowym w Prusach, liczącym aż 20 000 mieszkańców.

    1 lutego 1411 w Toruniu zawarto I pokój toruński, kończący tzw. wielką wojnę polsko-krzyżacką 1409-1411. W 1440 r. Toruń był jednym z głównych organizatorów Związku Pruskiego i został siedzibą jego Tajnej Rady. W 1454 wybuchło powstanie antykrzyżackie, zburzono zamek krzyżacki. Był to początek polsko-krzyżackiej wojny trzynastoletniej. Dla wzmocnienia poparcia szlachty król polski w 1454 nadał słynne przywileje szlacheckie. Stało się to na Zamku Dybowskim, podmiejskiej osadzie Nieszawa (obecnie dzielnica Torunia). 6 marca 1454 r. król Kazimierz IV Jagiellończyk na wniosek poselstwa Związku Pruskiego, wydał akt inkorporacji Prus do Królestwa Polskiego, i wcielił Toruń do Polski. W czasie wojny Toruń wsparł finansowo króla polskiego ogromnymi sumami pieniędzy (szacowanymi przez historyków na prawie 200 tysięcy grzywien, tj. kwotę równą dochodom ówczesnego Krakowa w ciągu 80 lat, a Poznania w ciągu 270 lat). 19 października 1466 II pokój Toruński zakończył wojnę trzynastoletnią. W wyniku jego postanowień Toruń wraz z Prusami Królewskimi wszedł w skład państwa Polskiego, uzyskując w nim wraz z Gdańskiem i Elblągiem pozycję uprzywilejowaną. Już w trakcie wojny trzynastoletniej Toruń otrzymał od króla Kazimierza Jagiellończyka tzw. privilegia Casimiriana (zwłaszcza tzw. wielki przywilej z 1457 r.), które określiły zasady politycznej odrębności Torunia oraz podstawy prawno-ustrojowej niezależności i silnej jego gospodarki aż do rozbiorów i włączenia go do Królestwa Prus w 1793 r. W ten sposób Toruń (podobnie jak Gdańsk i Elbląg) wyróżniał się na tle innych miast Rzeczypospolitej. Okres XVI i 1. poł. XVII w. to czas szybkiego rozwoju Torunia. Miasto bogaciło się na handlu wiślanym, składzie soli i towarów solonych, wielkich dorocznych jarmarkach międzynarodowych. 15 czerwca 1528 została otwarta w mieście mennica królewska, przy ulicy Mostowej, zastępując dotychczasowe mennice: krzyżacką i miejską. W pierwszej połowie XVI w. rozpowszechniła się w Toruniu reformacja, do której przystąpiła znaczna część mieszczan. W 1557 r. Toruń stał się oficjalnie miastem luterańskim i stał się jednym z ośrodków protestantyzmu w Rzeczypospolitej. W 1568 nastąpiło otwarcie Gimnazjum Akademickiego, a w 1594 uroczyste podniesienie go do rangi uczelni półwyższej (jednej z pierwszych w kraju). W 1595 r. z inicjatywy burmistrza Heinricha Strobanda rozpoczęto starania o założenie w Toruniu uniwersytetu.

    W pierwszej połowie XVII w. Toruń, jako jedno z kilku największych i najbogatszych miast Rzeczypospolitej Obojga Narodów zamieszkiwało ok. 12 000 mieszkańców. Dzięki przywilejom i pozycji gospodarczej, Toruń wraz ze swoim patrymonium - pomimo, że leżał na obszarze województwa chełmińskiego i był jego największym miastem - wyłączony był z administracji województwa, stanowiąc jednostkę autonomiczną, samorządną. Druga połowa XVII wieku to czas osłabienia miasta ze względu na toczące się w jego rejonie wojny. W 1629 miasto odparło pierwsze oblężenia Szwedów. Rozpoczęto budowę fortyfikacji bastionowych, dzięki czemu Toruń stał się jedną z najpotężniejszych twierdz w Rzeczypospolitej. W 1645 w mieście odbyło się Colloquium charitativum, jedyne na świecie spotkanie ekumeniczne w celu pogodzenia katolików i protestantów. W 1658 wojska króla Jana Kazimierza po szwedzkim oblężeniu odzyskały Toruń.

    24 września – 9 października 1703 miało miejsce katastrofalne, najdotkliwsze w całej historii bombardowanie miasta przez wojska szwedzkie, dowodzone przez Karola XII. Spłonęła znaczna część Rynku, ratusz i kościoły. W 1708 r. ludność miasta została zdziesiątkowana przez wielką epidemię dżumy.

    Na tle zaostrzających się konfliktów religijnych 16 lipca 1724 doszło do tzw. "Tumultu Toruńskiego", zakończonego surowym wyrokiem sądu królewskiego i ścięciem protestanckiego burmistrza miasta, Jana Godfryda Roesnera, co odbiło się głośnym echem poza granicami kraju, jako tzw. Toruński krwawy sąd. W 1767 r. została w Toruniu przez ewangelicką szlachtę zawiązana konfederacja toruńska.

    Pierwszy rozbiór Polski w 1772 r. pozostawił Toruń przy Polsce; wtedy po raz pierwszy z inicjatywy Rosji podejmowano starania w celu utworzenia wolnego miasta Torunia. Na skutek pruskiej polityki zmierzającej do ucisku ekonomicznego Torunia (i Gdańska), pozostałego jeszcze w granicach Rzeczypospolitej, nastąpił wręcz upadek gospodarczy miasta. Tak jak Królewsko-Pruskie Bezpośrednie Miasto Chełm wobec Gdańska, tak Bydgoszcz wobec Torunia z inicjatywy władz pruskich miała stać się jego przeciwstawieniem i tym samym doprowadzaniu do degradacji jego gospodarki. Król Prus Fryderyk II również wyznaczył wówczas niewielką Bydgoszcz, liczącą ledwie ok. 1500 mieszkańców, na stolicę nowo utworzonego okręgu administracyjnego – Obwodu Nadnoteckiego. Drugi rozbiór włączył Toruń w skład Królestwa Prus. 24 stycznia 1793 wojska pruskie wkroczyły do miasta. Ludność zmniejszyła się z 10 000 mieszkańców około roku 1772 do 6 000 mieszkańców w 1793 r.

    Czasy napoleońskie dla Torunia oznaczały ogromne osłabienie gospodarcze, kontrybucje i zniszczenia. Na mocy traktatu w Tylży 7 lipca 1807 Toruń znalazł się w Księstwie Warszawskim. 21 kwietnia 1809 na trzy tygodnie Toruń stał się stolicą Księstwa Warszawskiego, będąc miejscem rezydowania ewakuowanego z Warszawy rządu. Po przegranej Napoleona 22 września 1815 na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego Toruń wrócił do Prus.

    Okres pruski w XIX wieku to powolny rozwój gospodarczy i nowe inwestycje, ograniczone jednak przez uczynienie z miasta twierdzy. Linie kolejowe połączyły Toruń z Warszawą, Bydgoszczą, Poznaniem, Olsztynem, Chełmżą i Grudziądzem. Okres pruski to także coraz silniejsze zmagania o polskość miasta, które w drugiej połowie XIX w. stało się największym ośrodkiem polskości na Pomorzu.

    Po I wojnie światowej w wyniku postanowień traktatu wersalskiego Toruń został przyznany odrodzonej Polsce. 18 stycznia 1920 wojska niemieckie opuściły Toruń. Miasto, będące największą ostoją polskości na Pomorzu i oddziałującym na całe Pomorze i Warmię skupiskiem licznych polskich organizacji społecznych i naukowych, liczące w 1921 r. 37 356 mieszkańców, zostało stolicą województwa pomorskiego i zaczęło odzyskiwać dawną, przedrozbiorową pozycję. W 1933 nastąpiło otwarcie drugiego mostu przez Wisłę. W 1939 populacja Torunia wynosiła około 80 000 mieszkańców. W latach 30. Toruń charakteryzował się największym po Gdyni wskaźnikiem przyrostu naturalnego w skali kraju. W 1938 zapadła decyzja o utworzeniu w 1940 uniwersytetu w Toruniu, jako filii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

    7 września 1939 do miasta wkroczył Wehrmacht, a Toruń znalazł się w prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie. 1 lutego 1945 bez większych zniszczeń Armii Czerwona zajęła Toruń.

    W okresie PRL miasto straciło na znaczeniu. Wprawdzie powołano w 1945 Uniwersytet Mikołaja Kopernika, jednak tuż po wojnie przeniesiono władze wojewódzkie do Bydgoszczy. Przez pierwsze powojenne dziesięciolecia miasto pozbawione centralnie przyznawanych środków na inwestycje zastygło w rozwoju. Nowe inwestycje przemysłowe powstawać zaczęły głównie w latach 60. i 70. XX w., zwłaszcza pod naciskiem miejskich władz wobec wojewódzkich urzędów planowania i zagospodarowania przestrzennego.

    1 czerwca 1975 Toruń stał się stolicą województwa toruńskiego, a od 1 stycznia 1999, po reformie administracyjnej współstolicą kujawsko-pomorskiego (z siedzibą m.in. Sejmiku i Urzędu Marszałkowskiego).

    Po 1989 miasto stało się centrum inwestycyjnym, naukowym i turystycznym regionu. Rozbudował się Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Powstały nowe uczelnie, hotele, muzea. Pojawili się prywatni inwestorzy. W 1997 wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a w 2004 wybrano Toruń na ogólnopolską siedzibę Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO.

    W 2007 rozpoczęły się starania Torunia o uzyskanie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016.

    Gminy podmiejskie

    Od początku lat 90. XX wieku znacząco rośnie liczba mieszkańców zurbanizowanych osiedli podmiejskich wokół Torunia: Przysiek-Rozgarty, Złotoria, Lubicz, Grębocin, Mała i Wielka Nieszawka, Łysomice. Do gmin podmiejskich, bezpośrednio związanych z Toruniem należą Gmina Lubicz, Gmina Zławieś Wielka, Gmina Łysomice, Gmina Wielka Nieszawka.

    Architektura

    Zabytki

    Zespół staromiejski

    Zespół staromiejski Torunia jest jednym z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce. W 1997 został on wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Obejmuje Stare i Nowe Miasto, z zachowanym prawie bez zmian XIII-wiecznym układem urbanistycznym. Zabytki Torunia znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

    Główne zabytki:

    • kościoły gotyckie:
      • św. św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty
      • pofranciszkański Wniebowzięcia NMP
      • św. Jakuba
    • Rynek Staromiejski w Toruniu i Ratusz Staromiejski w Toruniu
    • Rynek Nowomiejski w Toruniu
    • pozostałości średniowiecznych obwarowań miejskich: fragmenty murów, budowanych od połowy XIII, rozbudowywanych i modernizowanych do XV w., zachowały się m.in. odcinki wzdłuż Wisły i ulicy Podmurnej oraz bramy Mostowa, Klasztorna i Żeglarska, kilka baszt (wśród nich m.in. Krzywa Wieża, Monstrancja, Gołębnik, Żuraw, Koci Łeb)
    • ruiny zamku krzyżackiego
    • gotycki most, jeden z nielicznych w Polsce, pod ulicą Most Pauliński
    • zespół gotyckich kamienic mieszczańskich z XIV-XVI w., w tym m.in. Dom Kopernika (XV w.), Dom Eskenów (XIV w., przebudowany w XVI i XIX w.) oraz kamienice przy ul. Łaziennej, Małe Garbary, Mostowej, Szczytnej, Szerokiej, Szewskiej, Wielkie Garbary, Żeglarskiej.
    • barokowe pałace miejskie: pałac Dąmbskich, o bogato zdobionej fasadzie z roku 1693, Fengera (1742, przebudowany w XIX w.), Meissnera (1739, przebudowany ok. 1800)
    • Kamienica Pod Gwiazdą, dom z XV w. przez krótki czas będący własnością znanego humanisty Filipa Kallimacha, przebudowywany w XVII w., fasada o dekoracji stiukowej z 1697 r.
    • kościół poewangelicki św. Ducha
    • kościół poewangelicki Trójcy św.
    • spichrze z XIV-XVIII w. (w tym najlepiej zachowany w Polsce spichrz gotycki)
    • Pomnik Mikołaja Kopernika
    • Dwór Artusa w Toruniu, monumentalny neorenesansowy gmach (1889-1891, R. Schmidt) położony w południowej części Rynku Staromiejskiego – obecnie Centrum Kultury
    • Teatr im. W. Horzycy – powstały w 1904, neobarokowo-secesyjny, dzieło wiedeńskich architektów specjalizujących się w projektowaniu budynków teatralnych, F. Fellnera i H. Helmera
    • siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu z 1881.
    • neogotyckie kościoły: garnizonowy św. Katarzyny z 1897, ewangelicko-augsburski św. Szczepana z 1903.
    Inne dzielnice, okolice Torunia

    Poza zespołem Starego Miasta znajdują się również liczne zabytki:

    • Bydgoskie Przedmieście
    • ruiny zamku Dybowskiego
    • ruiny zamku w Złotorii
    • zespół obiektów pruskiej Twierdzy Toruń z XIX-XX wieku (ponad 200 obiektów, w tym 15 fortów)
    • Kościół św. Józefa w Toruniu
    • najstarszy w Polsce Ogród Zoobotaniczny z 1797
    • budownictwo szachulcowe (Chełmińskie Przedmieście)
    • kaplica polskokatolicka Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
    • zabytkowe kościoły: Podgórz, Kaszczorek, Bielany, Barbarka, Mokre
    Zobacz też: Piernikowa Aleja Gwiazd na Rynku Staromiejskim

    Najwyższe budynki mieszkalne

    Najwyższym budynkiem mieszkalnym jest 14-piętrowy blok z wielkiej płyty w narożniku ulic Szosa Lubicka i Ślaskiego. Budynek wraz z całym zespołem tego kwartału powstał na początku lat 90. XX wieku. Były to ostatnie wysokie budynki stawiane na Rubinkowie. Najwyższym budynkiem mieszkalnym w lewobrzeżnej części miasta jest modernistyczna 9-piętrowa wieża ciśnień z 4 kondygnacjami mieszkalnymi. Konstrukcja powstała w latach 1941-43 Drugim najwyższym budynkiem po lewej stronie Wisły jest konstrukcja z lat 90. XX wieku. W 2010 r. zakończono jej adaptację na cele mieszkaniowe (jest to dawny biurowiec po Drosedzie). Liczy on 9 kondygnacji i wysokością dorównuje podgórskiej wieży ciśnień.

    Kultura i sztuka

    Kultura i sztuka to charakterystyczne cechy Torunia, główne przyczyny czyniące Toruń miastem znanym w Polsce i w Europie. Kilkanaście kin i teatrów (w Toruniu działa 7 kin, w tym jeden multipleks, kilkadziesiąt różnorodnych festiwali, kilkanaście muzeów, kilkadziesiąt galerii, Planetarium, Orbitarium.

    Zabiegi o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016

    Decyzją Rady Miasta w lipcu 2006 roku Toruń zgłosił chęć przystąpienia do konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku, organizowanego przez Unię Europejską i koordynowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 13 września 2007 roku Rada Miasta podjęła decyzję o współpracy z hiszpańską Pampeluną w zakresie wspólnych starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Stosowne porozumienie w tej sprawie 18 czerwca 2008 roku podpisali w Brukseli, w siedzibie Komitetu Regionów przedstawiciele obu miast – Yolanda Barcina i Michał Zaleski. Od 15 maja 2008 roku związane z konkursem starania Torunia kreuje, koordynuje i monitoruje miejska instytucja kultury TORUŃ 2016

    Teatry i kina

    Teatry

    Toruń posiada teatr dramatyczny – Teatr im. Wilama Horzycy, który jest jedną z najstarszych i najbardziej znanych i utytułowanych placówek w Polsce, goszczącą kilka dużych przedsięwzięć teatralnych (Festiwal Kontakt czy Festiwal Pobocza Teatru).

    Toruń posiada również trzy sceny dziecięce – Teatr Baj Pomorski, objazdowy Teatr Vaśka i Teatr Lalek Zaczarowany Świat. Najsłynniejszy z nich, Baj Pomorski, poza dziesiątkami przedstawień dla dzieci i organizacją Międzynarodowych Toruńskich Spotkań Teatrów Lalek, jest także kolejną toruńską sceną dla dorosłych.

    Teatry alternatywne
    • Teatr Muzyczny Mała Rewia
    • Scena Młodych Studio P
    • Teatr Magma
    • Teatr Wróbli
    • Akademia Teatru Młodego Widza
    • Perpetuum Mobile-alternatywny teatr studencki
    • Teatr Tempestas
    • Teatr Wiczy
    • Plastyczny Teatr Symbolu
    • Stowarzyszenie Teatr Piosenk
    Kina
    • Kino Centrum - kino znajdujące się w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
    • Cinema City – multipleks (12 sal)
    • Cinema City Toruń Plaza – multipleks (8 sal)
    • Niebieski Kocyk - kino mieszczące się w Klubie Studenckim Od Nowa
    • Kino Tumult - mieszczące się w dawnym kościele Świętej Trójcy; kino oraz galeria prowadzone przez Fundację Tumult
    • Kinoteatr Grunwald
    • Kino Diecezjalne

    Imprezy i festiwale

    Pośród festiwali teatralnych najbardziej znany w kraju jest Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Kontakt", odbywający się od 1991. Teatr studencki reprezentują Akademickie Spotkania Teatralne Klamra, alternatywny – Ogólnopolski Festiwal Teatralny Pobocza Teatru, uliczny – Letnie Spotkania Teatrów Ulicznych, Międzynarodowe Spotkania Kapel Ludowych i Festiwal Folkloru Miejskiego. Teatr dziecięcy to Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek.

    Kino i film reprezentują Międzynarodowy Festiwal Lato Filmów (2006 r.i 2007 r. i Tofifest.

    Z imprez i festiwali muzyki klasycznej działa Festiwal Muzyczny Toruń-Muzyka i Architektura i Międzynarodowy Festiwal Haendlowski. Festiwal Muzyki i Sztuki Krajów Bałtyckich Probaltica odbywa się poza Toruniem, także w Warszawie i Grudziądzu, podobnie Europejskie Spotkania Artystyczne – oprócz Torunia w Przysieku i Zamku Bierzgłowskim. Świętojański Festiwal Muzyki Organowej trwa przez cał dwa letnie miesiące. Z festiwali muzyki współczesnej w Toruniu zorganizowano Jazz Od Nowa Festival, Toruń Blues Meeting, CoCArt Music Festival - organizowany przez Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, Afryka Reggae Festival i Toruń-Bydgoszcz Harmonica Bridge. Największy rozgłos posiada Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chrześcijańskiej Song Of Songs.

    Z imprez naukowych jest tu najstarszy w regionie Toruński Festiwal Nauki i Sztuki oraz impreza uniwersytecka Promocja Edukacyjna, ukazująca ofertę szkół wyższych z całej Polski, a w listopadzie – Toruński Festiwal Książki. Sztuki plastyczne to jedna z największych światowych imprez graficznych, odbywająca się w kilku miastach – Międzynarodowe Triennale Grafiki Kolor w grafice, Ogólnopolski Konkurs Wydawnictw Reklamowych IDEA, najstarszy regionalny Konkurs ZPAP Dzieło Roku, a także unikalny w skali europejskiej Międzynarodowy Konkurs Twórczości Plastycznej Dzieci i Młodzieży.

    Imprezy masowe i popularne to Otwarte Mikrolotowe Mistrzostwa Polski – Festiwal Wiatru, coroczna odsłona Piernikowej Alei Gwiazd, Święto Muzyki, Dni Torunia i Święto Piernika. Od dwóch lat odbywa się także Festiwal Anielskie Spotkania, festiwal wolontariuszy pod hasłem "Toruń miastem aniołów".

    Muzea

    Pierwsze muzeum ("musaeum") istnieje w Toruniu już od 1594, a spadkobiercą jego historii jest Muzeum Okręgowe.

    • Muzeum Okręgowe, złożone z kilku oddziałów – m.in.:
      • Ratusza Staromiejskiego
      • Pałacu Eskenów
      • Kamienicy pod Gwiazdą – Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu
      • Domu Kopernika wraz z wystawą Świat Toruńskiego Piernika, Mikołaj Kopernik – Życie i Dzieło, Pracownią Uczonego, Wnętrzami mieszczańskimi, wystawą polską w Rappersville.
      • Muzeum Archeologii
      • Muzeum Podróżników im. Tony Halika przechowujące pamiątki po tym podróżniku
    • Muzeum Etnograficzne
      • skansen etnograficzny przy Starym Mieście (jedyny w kraju skansen w centrum miasta)
      • oddział muzeum w Kaszczorku – Zagroda Rybacko-Rolnicza
    • Muzeum Inżynierii Komunalnej Torunia (w zabytkowej wieży ciśnień)
    • Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu (Narodowe Centrum Kultury, budowane w ramach Narodowego Programu Kultury "Znaki Czasu")
    • Muzeum Piernika w Toruniu
    • Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu
    • Muzeum Artylerii w Toruniu
    • Muzeum Przyrodnicze w Toruniu (Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika)
    • Muzeum Motoryzacji w Toruniu (przy Technikum Samochodowym)
    • Muzeum Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń - Bateria A.B. IV, zwiedzanie z przewodnikiem, ekspozycja historii Twierdzy Toruń i fortyfikacji
    • Fort IV – XIX-wieczny fort artyleryjski, dostępny do zwiedzania z przewodnikiem, ekspozycja historii Twierdzy Toruń

    Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne

    • Planetarium im. Władysława Dziewulskiego
      • Planetarium – seanse filmowe
      • Orbitarium – pokazy naukowe, sterowanie statkami kosmicznymi
      • Centrum Wiedzy o Wszechświecie (budowa)
    • Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach pod Toruniem
      • największe w Europie środkowej radioteleskopy (32 m i 16 m średnicy)
      • zabytkowe obserwatoria kopułowe optyczne (rozsuwane dachy)
      • zabytkowy pałac i park pałacowy

    Muzyka

    • Toruńska Orkiestra Symfoniczna
    • Centrum Kultury "Dwór Artusa"
    • Zespół Szkół Muzycznych im. Karola Szymanowskiego
    • Klub Studencki Od Nowa w Toruniu przy UMK
    • z Torunia wywodzą się zespoły: Republika i Kobranocka, Manchester, Nocna Zmiana Bluesa, SOFA, Butelka.
    • Corocznie, podczas koncertu pamięci Grzegorza Ciechowskiego w klubie Od Nowa na Toruńskich Bielanach, przyznawana jest specjalna nagroda jego imienia dla młodych, utalentowanych muzyków.

    Kościoły i związki wyznaniowe

    Od połowy XVI w. Toruń był miastem protestanckim, dziś kontynuatorką tej tradycji jest niewielka parafia ewangelicko-augsburska. Obecnie większość toruńskich świątyń należy do Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie Torunia znajdują się 24 kościoły rzymskokatolickie oraz parafie i zbory innych wyznań, w tym 7 protestanckich, 1 prawosławna (parafia św. Mikołaja), 1 polskokatolicka (parafia Narodzenia NMP) i ok. 20 - Świadków Jehowy. Większość toruńskich kościołów protestanckich reprezentuje nurt chrześcijaństwa ewangelicznego i należy do Toruńskiego Przymierza Protestanckiego oraz Aliansu Ewangelicznego w RP.

    Buddyzm

    • Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu
    • Szkoła Zen Kwan Um w Polsce
    • Karma Kamtzang

    Edukacja i nauka

    Pierwsza uczelnia w Toruniu - protestanckie Gimnazjum Akademickie - powstała już w 1568 i była jedną z najstarszych uczelni w kraju. Od 1594 jako szkoła wyższa, przekształcona dzięki zabiegom toruńskiego burmistrza i humanistę Henryka Strobanda do rangi akademickiej. Była to jedna z pierwszych uczelni wyższych w Polsce. Drugą w regionie szkołą wyższą było Konserwatorium Muzyczne przy Pomorskim Towarzystwie Muzycznym, które status ten uzyskało w roku 1925. W roku 1939 wraz z wybuchem wojny Konserwatorium zostało zamknięte i już nigdy nie wznowiło działalności, po wojnie szkoły te zostały likwidowane, a w ich miejsce powoływano Akademie Muzyczne, w Toruniu jednak jej nie powołano.

    Szkoły wyższe

    Lista uczelni w Toruniu:

    • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (założony w 1945). Największa uczelnia w województwie. Posiada 16 wydziałów, z czego 3 jako Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (dawna Akademia Medyczna w Bydgoszczy), filia w Grudziądzu. Uniwersytet posiada Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach, gdzie znajduje się największy w Europie środkowo-wschodniej radioteleskop oraz Stację Polarną na Spitsbergenie. Na UMK działa jedyne w Polsce Archiwum Emigracji - ośrodek archiwalno-naukowy gromadzący zbiory i badania dokumentacji związanej z emigracją polską po 1945. UMK kieruje również Gimnazjum i Liceum Akademickim w Toruniu.
    • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie - Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Toruniu
    • Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej
    • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
    • Kolegium Pracowników Służb Społecznych w Toruniu
    • Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu
    • Uniwersytet Gdański - Kolegium Językowe w Toruniu
    • Kolegium Mody ASP w Toruniu (oddział ASP Łódź)
    • Centrum Studiów Europejskich
    • Wyższa Szkoła Bankowa (założona w 1998). Najlepsza biznesowa uczelnia prywatna w województwie kujawsko-pomorskim wg rankingów (Rzeczpospolita i Perspektywy, Polityka, Home&Market, Medal Europejski Business Centre Club).
    • Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu (założona w 2001). Prowadzi studia dziennikarstwa, komunikacji społecznej, politologii, informatyki oraz podyplomowe w zakresie, relacji międzynarodowych, dyplomacji, funduszy unijnych, grafiki komputerowej i technik multimedialnych.
    • Toruńska Szkoła Wyższa
    • Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy - Wydział Techniczny w Toruniu
    • Toruńska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości
    • Wyższa Szkoła Filologii Hebrajskiej

    Gimnazja i inne szkoły średnie

    W mieście funkcjonują 34 gimnazja, w tym 3 z oddziałami integracyjnymi.

    • Licea ogólnokształcące – 36 wraz z liceami dla dorosłych
    • Technika – 31
    • Zasadnicze szkoły zawodowe – 13
    • Szkoły specjalne – 3 przysposabiające do pracy i do zawodu
    • Licea profilowane – 8
    • Szkoły artystyczne – 6

    Szkoły podstawowe

    • 38 szkół podstawowych (SP nr 10, SP nr 18 i SP nr 16 z oddziałami integracyjnymi).

    Przedszkola

    W mieście jest około 45 placówek zapewniających edukację na poziomie przedszkolnym, niektóre z placówek posiadają także grupy żłobkowe dla najmłodszych.

    Jednostki naukowo-badawcze

    Placówki Polskiej Akademii Nauk
    • Pracownia Słownika Polszczyzny XVI w. w Toruniu Instytutu Badań Literackich PAN
    • Instytut Matematyczny PAN oddział w Toruniu
    • Zakład Astrofizyki w Toruniu Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika PAN
    • Zakład Geomorfologii i Hydrologii Niżu w Toruniu Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN
    • Zakład Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich w Toruniu Instytutu Historii PAN
    Placówki podległe Ministerstwom
    • Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników - Ministerstwo Gospodarki
    • Ośrodek Badawczo Rozwojowy Urządzeń Sterowania Napędów w Toruniu - Ministerstwo Gospodarki
    • Centralne Laboratorium Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
    • Instytut Ochrony Roślin. Terenowa Stacja Doświadczalna - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
    • Regionalna Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna - Ministerstwo Środowiska
    • Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
    Inne placówki
    • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
    • Krajowe Laboratorium Fizyki Atomowej Molekularnej i Optycznej
    • Instytut Turystyki Sp. z o.o. Zakład Infrastruktury i Gospodarki Przestrzennej
    • Instytut Kultury Zdrowia i Urody
    • Instytut Terapeutyczny
    • Instytut Procesów Informacyjnych

    Media

    Opieka zdrowotna

    W Toruniu znajduje się kilkadziesiąt placówek ochrony zdrowia w tym 6 szpitali, ponadto miasto jest siedzibą kujawsko-pomorskiego wojewódzkiego oddziału PFRON, znajduje się tu delegatura NFZ dla byłego województwa toruńskiego oraz Departament Zdrowia i Nadzoru Właścicielskiego Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego, który sprawuje nadzór i kontrolę nad samodzielnymi zakładami opieki zdrowotnej dla których Samorząd Województwa jest organem założycielskim.

    Lista szpitali:

    • Wojewódzki Szpital Zespolony, w skład szpitala wchodzą 3 zespoły poradni oraz 4 wojewódzkie przychodnie
      • Wojewódzka Przychodnia Kardiologiczna
      • Wojewódzka Przychodnia Laryngologiczna
      • Wojewódzka Przychodnia Onkologiczna
      • Wojewódzka Przychodnia Rehabilitacyjna
      • Zespół Poradni Chirurgicznych
      • Zespół Poradni Położniczo-Ginekologicznych
      • Zespół Poradni Specjalistycznych
    • Specjalistyczny Szpital Miejski im. Mikołaja Kopernika wraz z Zespołem Poradni Przyszpitalnych
    • Wojewódzki Szpital Dziecięcy z Zespołem Poradni Specjalistycznych
    • Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny
      • Wojewódzka Przychodnia Chorób Zakaźnych i Pasożytniczych
    • Wojewódzki Ośrodek Lecznictwa Psychiatrycznego
      • Wojewódzka Przychodnia Zdrowia Psychicznego
    • Szpital Specjalistyczny MATOPAT - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej

    Oprócz szpitali miasto ma dobrze rozwiniętą sieć innych placówek służby zdrowia m.in.:

    • Samodzielne Wojewódzkie Centrum Stomatologii
    • Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego
    • Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska Samodzielny Publiczny ZOZ
    • Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy
    • Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia
    • Przychodnia Specjalistyczna "OLK-MED" (dawny Obwód Lecznictwa Kolejowego)
    • Miejska Przychodnia Specjalistyczna
    • Akademicka Przychodnia Lekarska
    • Miejski Ośrodek Rehabilitacji Dzieci i Młodzieży
    • Lecznice Citomed (największy Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w regionie) i inne

    Gospodarka i infrastruktura

    Instytucje biznesu w Toruniu:

    • Toruńska Agencja Rozwoju Regionalnego SA
      • Centrum Transferu Technologii
      • Toruński Park Technologiczny
    • Loża Toruńska Business Centre Club
    • Regionalne Biuro Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej

    Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna

    Na północ od Torunia (ok. 2 km od granicy) znajduje się jeden z terenów Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tak zwany "Crystal Park" powstał w 2006 roku i obejmuje 177,61 ha. Jest on położony przy drodze krajowej nr 1 i autostradzie A1.

    • Początek: 12 kwietnia 2006 szef Sharp Corporation Katsuhiko Machida, premier Polski Kazimierz Marcinkiewicz oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Andrzej Kaczmarek spotkali się w Kancelarii Premiera, by podpisać umowę na budowę fabryki modułów do monitorów ciekłokrystalicznych w podtoruńskim Ostaszewie (gmina Łysomice).
    • stan obecny (listopad 2009): czynne firmy: Sharp, Orion, Matsushita Chemicals, Sumika Electronic Materials Poland, Poland Tokai Okaya Manufacturing, NYK Logistics, SOHBI CRAFT Poland, KIMOTO Poland, TENSHO Poland, U-TEC Poland, Nissin Logistics Poland

    Kolejne firmy w budowie (PKP Cargo - Terminal Cargo). Główne firmy Sharp i Orion posiada linie do produkcji telewizorów ciekłokrystalicznych oraz plazmowych.

    • W roku 2010 do Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej został włączony teren dawnych Zakładów Włókien Sztucznych Elana, gdzie do roku 2017 ma powstać nowoczesne Centrum Technologiczne: Biznes Park Elana oraz Centrum Usług Logistycznych.

    Targi Toruńskie

    Od 2005 firma Targi Toruńskie Sp. z o.o. przystąpiła do organizowania imprez targowych. Do cyklu imprez targowych weszły między innymi: Targi Konserwatorskie, Kujawsko-Pomorskie Targi Inwestycyjne "INWEST-TOR", Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe "Od działki po dom", Targi Metal Tools, oraz jarmarki na toruńskiej starówce. W 2006 do użytku po generalnym remoncie została oddana hala targowa Centrum Targowe PARK. Zbudowana w 1928 jako najnowocześniejsza w Polsce hala wystawowa wg projektu K. Ulatowskiego, która od 1958 służyła celom przemysłowym.

    Lista targów cyklicznych odbywających się w Toruniu:

    • Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe "Od działki po dom" (marzec)
    • Kujawsko Pomorskie Targi Inwestycyjne "INWEST-TOR" (marzec)
    • Targi Metal Tools (kwiecień)
    • Jarmark wielkanocny (wiosną tydzień przed świętami)
    • Jarmark Katarzyński (czerwiec)
    • Targi Konserwatorskie (październik)
    • Jarmark Bożonarodzeniowy (trwa ok. dwa tygodnie przed świętami)

    Transport

    Transport drogowy

    Tu przecinają się krajowe drogi oraz jedyna w regionie autostrada A1 i droga ekspresowa S10.

    Stan obecny
    • A1E75 autostrada A1 – oddana do użytku 14 października 2011r., w kierunku Gdańska
    • S10 południowa obwodnica Torunia (tzw. trasa poligonowa) – fragment drogi szybkiego ruchu S10, otwarty 15 listopada 2005 jako jednojezdniowy fragment. W jego ciągu znajdują się dwa czynne węzły drogowe:
    Toruń-Nieszawka (bezkolizyjny) S10/10/15 Toruń-Czerniewice (kolizyjny) S10/10
    • drogi krajowe:
    1E75 droga międzynarodowa E75 (droga krajowa nr 1) w kierunku Łodzi 10 w kierunku Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy 15 w kierunku Inowrocławia, Poznania, Krotoszyna, Wrocławia do Olsztyna 80 w kierunku Bydgoszczy 91 w kierunku Gdańska
    • drogi wojewódzkie:
    200 (Wielka Nieszawka – Cierpice) 257 (Toruń Przybyszewskiego – Toruń – rzeka Wisła – Mała Nieszawka) 258 (Toruń – Złotoria – Silno – rzeka Wisła – Wygoda – Toruń Czerniewice) 273 (Mała Nieszawka – Wielka Nieszawka – Cierpice) 552 Różankowo – Lubicz 553 w kierunku Różankowa 572 (Lubicz – stacja PKP) 585 (Podgórska – Dybowska) 654 (Toruń – Złotoria – Silno) 657 (Złotoria – Lubicz)

    Inwestycje aktualne i projektowane:

    • Autostrada A1 Gdańsk – Toruń – Łódź – Katowice (trwa budowa w kierunku Strykowa)
    • Trasa Wschodnia – z mostem na rzece Wiśle (w budowie)
    • Trasa Średnicowa Północna (projektowana)
    • Trakt Leśny (projektowany)
    • Północna obwodnica Torunia (węzeł Lubicz – Łysomice – Przysiek) (projektowana)

    Inwestycje niedokończone lub zaniechane:

    • Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu

    Transport kolejowy

    Toruń jest węzłem kolejowym. Krzyżują się tutaj linie kolejowe:

    Linia Nr D29 Sąsiednie węzły Operator przewozów pasażerskich
    Kutno – Piła Główna 18 Aleksandrów Kuj. – Bydgoszcz Wschód PKP Intercity, Przewozy Regionalne(BiT-City)
    Poznań Wschód – Skandawa (GP) – Žielieznodorožnyj 353 Inowrocław – Jabłonowo Pom. Przewozy Regionalne
    Toruń Wschodni – Malbork 207 Grudziądz Arriva PCC
    Nasielsk – Toruń Wschodni 27 Sierpc Arriva PCC
    Toruń Wschodni – Olek (daw. Chełmno) 246 (dawniej) Unisław Pom. –(linia towarowa)
    • Stacje oraz przystanki kolejowe i ich lokalizacja wg osiedli i ulic:
      • Toruń Główny (os.Stawki, ul. Kujawska) (pociągi pospieszne i osobowe; stacja węzłowa)
      • Toruń Miasto (Stare Miasto, plac 18 Stycznia) (pociągi pospieszne i osobowe)
      • Toruń Wschodni (os.Mokre, plac Fryderyka Skarbka) (pociągi pospieszne i osobowe; stacja węzłowa)
      • Toruń Kluczyki (os.Podgórz, ul. Kluczyki) (pociągi osobowe)
      • Toruń Północny (stacja towarowa) (os.Chełmińskie-Koniuchy, Szosa Chełmińska,)
      • Toruń Czerniewice (os.Czerniewice, ul. Przy Torze) (pociągi osobowe)
      • Toruń Grębocin (os.Grębocin, ul. Ceramiczna) (pociągi osobowe).
    • Stacje oraz przystanki osobowe zamknięte lub zlikwidowane:
      • Toruń Elana (Mokre - Katarzynka, ul. Płaska, zamknięty)
      • Toruń Zachodni (os.Bielany) zlikwidowany ok. 1970 roku
      • Toruń Barbarka (os.Wrzosy-Barbarka, ul. Pawia, zamknięty)
    • Stacje na przedmieściach Torunia:
      • Łysomice
      • Papowo Toruńskie
      • Lubicz
      • Brzoza Toruńska
      • Cierpice
    • Szybka kolej miejska BiT-City – proponowane szybkie kolejowe połączenie Bydgoszczy i Torunia. Według założeń ma być elementem spajającym i integrującym dwa największe miasta województwa, spowodować szybszy rozwój obu stolic regionu, przyspieszyć powstanie aglomeracji bydgosko-toruńskiej. Pomysłodawcą projektu jest Wydział Inwestycji Strategicznych Urzędu Miasta Torunia w 2006, a wdrażającym projekt – Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu oraz Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu, przy współpracy z urzędami miast Bydgoszczy i Torunia . Obecnie trwają szczegółowe prace projektowe oraz pozyskiwanie środków unijnych dla potrzeb projektu. Wiadomo, że potrzebna jest modernizacja toru pozwalająca na rozwinięcie prędkości do 160 km/h.
      • Pierwotnie jest rozważane połączenie na trasie Bydgoszcz Główna – Toruń Wschodni.
      • Rozważane jest także przedłużenie pierwotnej linii do stacji Port Lotniczy w Bydgoszczy z jednej oraz Toruń Północ z drugiej strony.

    Prowizorycznie, jeszcze przed modernizacją toru i nabyciem nowoczesnego taboru, połączenie Bydgoszcz Główna – Toruń Wschodni pod szyldem BiT-City ruszyło 9 grudnia 2007. Do obsługi połączenia Zarząd Województwa wybrał przewoźnika o ówczesnej nazwie PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o.

    Na terenie województwa wprowadzony jest także bilet regionalny na trasie Toruń-Włocławek, działający na podobnej zasadzie jak bilet aglomeracyjny BiT-City (tj. możliwość korzystania z dowolnej linii komunikacji miejskiej przez godzinę od wyjścia z pociągu). Obydwa bilety (aglomeracyjny i regionalny) są wprowadzone na tej samej linii kolejowej nr 18, ale dotychczas nie stworzono biletu regionalnego na odcinku Bydgoszcz-Toruń-Włocławek. Linia Toruń-Włocławek nie została objęta projektem BiT-City, pomimo wyższej liczby pasażerów w 2007 r. niż w przypadku linii Bydgoszcz-Toruń. Linię Toruń-Włocławek nadal częściowo obsługują niezmodernizowane składy, a ponadto bilet regionalny nie był promowany na taką skalę jak bilet aglomeracyjny (np. reklamy na autobusach MZK Toruń), a to z kolei może wpłynąć na zmniejszenie atrakcyjności tej linii i przejęcie pasażerów przez liczne połączenia komunikacji autobusowej. Bilety regionalne można nabyć w kasach PKP. Część pociągów na trasie Toruń-Włocławek kończy swoją trasę na dworcu Toruń Wschodni, a to ma przyśpieszyć dostęp do centrum i wschodniej części miasta. W przypadku Włocławka pociągi regionalne zatrzymują się na wszystkich dworcach i stacjach pasażerskich.

    Lotnisko

    W samym Toruniu, lotnisko Toruń-Bielany (EPTO) jest lotniskiem Aeroklubu Pomorskiego, który istnieje od 1922. Lotnisko zostało rozbudowane przez Niemców w czasie II wojny światowej. Posiada dwie poniemieckie betonowe drogi startowe:

    • na kierunku 11R/29L o wymiarach 1269 x 57 metrów,
    • na kierunku 02/20 o wymiarach 1190 x 57 metrów.

    EPTO także posiada dwie użytkowane trawiaste drogi startowe (oprócz ww. dwóch betonowych):

    • na kierunku 11L/29R o wymiarach 1092 x 100 metrów,
    • na kierunku 14/32 o wymiarach 730 x 100 metrów.

    Lotnisko na Bielanach jest położone bezpośrednio przy projektowanej trasie średnicowej. Posiada hotel oraz restaurację. Obecnie w aeroklubie działają sekcje sportowe (lotnicza, szybowcowa, lotniarska i spadochroniarska). Prowadzone są także spacerowe loty turystyczne.

    Najbliższym portem lotniczym, 45 km od centrum Torunia, jest port lotniczy Bydgoszcz im. Ignacego Jana Paderewskiego (BZG, EPBY). Miasto Toruń niedawno stało się współudziałowcem tego lotniska (0,0589%). Rozważana jest budowa szybkiej kolei miejskiej z Torunia na lotnisko w Bydgoszczy.

    Transport wodny

    • Porty rzeczne:
      • Port Drzewny – ul. Starotoruńska
      • Port Zimowy – ul. Popiełuszki (Rybaki)
      • Regionalna Dyrekcja Gospodarki Wodnej - ul. Popiełuszki
    • Przystanie żeglarskie:
      • AKS
      • AZS
      • KS Budowlani
      • Szkwał, Port Drzewny
      • Towimor, Port Drzewny
      • Walter, Port Drzewny
      • Yacht Klub Toruń, Port Drzewny
      • Liga Morska i Rzeczna, Port Drzewny

    Komunikacja miejska

    Miejski Zakład Komunikacji

    Główna firmą komunikacyjną w Toruniu jest Miejski Zakład Komunikacji, istniejący od 1891. Firma obsługuje 37 linii dziennych, 3 nocne i 1 nocna specjalna. Wśród linii dziennych dwie są liniami weekendowymi, są też dwie linie kursujące wyłącznie w dni nauki szkolnej. Łączna długość linii to 328 kilometrów. Poza tym w Toruniu kursuje 6 linii tramwajowych, z tego 5 dziennych i jedna nocna. Razem daje to około 41,4 kilometrów. Kilka lat temu kursowała także linia sezonowa, obsługiwana przez wagon historyczny (wycieczkowy).

    Tabor autobusowy w kategorii wieku należy do najmłodszych w kraju, gorzej wypada tabor tramwajowy, lecz wagony są poddawane modernizacjom. Bolączką parku MZK Toruń jest mała ilość taboru przystosowanego do przewozu osób niepełnosprawnych, jednak w ostatnich latach odsetek autobusów niskopodłogowych wzrasta (w grudniu 2008: 47 autobusów, czyli 36% taboru). Częstotliwość kursowania autobusów jest na niektórych liniach jest rzadka. Spora część linii dziennych kursuje z częstotliwością powyżej 30 minut w szczycie. Najczęściej kursuje linia nr 15.

    Od 1 lutego 2009 w wyniku wygaśnięcia umowy z gminą Lubicz zlikwidowanych zostało pięć linii podmiejskich, a tabor dotychczas je obsługujący skierowany został na ulice miasta. Gmina Lubicz podpisała z firmą Mobilis Sp. z o.o. Oddział w Bydgoszczy umowę na obsługę 4 linii podmiejskich (do Lubicza, Złotorii, Gronowa i Kolonii Papowskiej).

    W 1990 roku z komunikacji miejskiej korzystało 99,5 mln osób. W 2000 liczba spadła do 76 mln, a do 2008 liczba osób wynosiła tylko 46,5 mln

    Po mieście kursują też inni przewoźnicy.

    Transport turystyczny

    W sezonie turystycznym oferowane są dodatkowo inne formy komunikacji:

    • Łódka Katarzynka - łączącą Bulwar Filadelfijski z Kępą Bazarową i Zamkiem Dybowskim
    • Statek pasażerski Wanda (kursy po Wiśle)
    • Statek pasażerski Wiking (kursy po Wiśle)
    • Riksze, postój na Rynku Staromiejskim (kursy po Starym Mieście)
    • Dorożki (okazjonalnie, na Rynku Staromiejskim)
    • Turystyczny wagon tramwajowy MZK (kursował do 2007 r. po istniejących torowiskach) - dla wycieczek.

    Sport i rekreacja

    Zawodowe kluby sportowe

    • KS Toruń Unibax S.A. (dawniej KS Apator Toruń) - żużel
    • TKP Elana Toruń (dawniej ZKS Elana Toruń) - piłka nożna
    • KS Toruń HSA – (dawniej Toruński Klub Hokejowy) - hokej na lodzie
    • Angels Toruń - futbol amerykański
    • UKS Budowlanka Toruń - siatkówka młodzieżowa
    • KS Pomorzanin Toruń – sekcja hokeja na trawie (I liga), sekcja piłkarska
    • SIDEn MMKS VIII LO Toruń – męska drużyna koszykówki
    • Energa Toruń - żeńska drużyna koszykówki (Ekstraklasa)
    • Budowlani Toruń - żeńska drużyna siatkarska (I liga)
    • KS Start-Wisła Toruń - tenis i jazda figurowa na lodzie
    • MKS Axel Toruń - jazda figurowa na lodzie, curling
    • AZS UMK Monaco Toruń - piłka ręczna mężczyzn
    • AZS UMK Energa Toruń - wioślarstwo
    • Szerszenie Toruń - rugby union
    • Marwit Toruń - futsal

    Pozostałe kluby sportowe

    • Klub sportów walki Spartakus – sekcje Kyokushin Karate, Muaythai, MMA
    • Toruńskie Stowarzyszenie Sportów Walki "Bushi" - Ju-Jitsu
    • Pomorzanin Toruń - hokej na trawie, piłka nożna, boks
    • Toruński Klub Sportowy Judo
    • Sokoły Toruń - hokej na lodzie
    • Toruński klub Taekwon-do "Lechmed"
    • UKS Kodokan Toruń - Judo
    Rugby w Toruniu

    Pierwszy kontakt Torunia z rugby miał miejsce w PRL-u, kiedy to przy okazji z toruńskiego finiszu kolarskiego Wyścigu Pokoju odbył się międzypaństwowy mecz Polska-NRD. Pierwszy klub powstał jednak dopiero w 2000 roku. Pierwotnie nazywał się Klub Rugby Toruń, a po ściągnięciu sponsorów Wektor Car Nesta Toruń. Pod taką nazwą przez kilka sezonów występował w rozgrywkach ogólnopolskich drugiej ligi.

    Po kilkuletniej niebytności rugby seniorskiego w mieście (przez ten czas istniały sekcje dziecięce i młodzieżowe, a zawodnicy z nich pochodzący grali w meczach rugby 7-osobowego), zawodnicy ze starej drużyny zorganizowali z końcem 2008 roku nowy klub i nadali mu nazwę Szerszenie Toruń. W 2009 roku grali głównie w olimpijskiej odmianie 7-osobowego rugby, chociaż także w rugby tradycyjnym - zwyciężając m.in. międzynarodowy turniej rugby w Brunszwiku. Od wiosny 2010 roku toruńskie rugby powróciło na ligowe boiska 15-osobowej wersji rugby, a Szerszenie zaczęły grać w II lidze (region pomorski).

    Sport amatorski, rekreacja

    Do obiektów służących rekreacji w Toruniu i należą:

    • lodowiska sztuczne – 5: dwa stałe całoroczne miejskie TOR-TOR I oraz TOR-TOR II, MENTOR (niepełnowymiarowe - prywatne), a także 2 sezonowe: na Rynku Nowomiejskim oraz na Rubinkowie (zimą)
    • tory saneczkowe: Rudelka (os. Bema), Park Miejski (Bydgoskie), Winna (Rubinkowo)
    • baseny kryte – 11: Mini Aqua-Park, ZSME, OSIR, SP8, SP28, SP16, SP32, SP29, SP30, SP24, SP5.
    • stadiony – 6: Motoarena Toruń, Miejski, Elana, Tramp, Kopernik, MOS
    • hale sportowe – 4: Hala ZSPS, Olimpijczyk, SP 28, SP 10; nowa hala w budowie
    • przystanie wioślarskie i żeglarskie – 6: AKS, AZS, Budowlani, Szkwał, Towimor, Walter
    • strzelnice – 6: Falco (strzelnica i paintball, Fort VIII), Euro Trade (paintball), Auto Trezor (strzelnica), Sportowa (Fort I), Myśliwska (Glinki), Kurkowe Bractwo Strzeleckie (Fort VII)
    • pola golfowe – 2: Tatfort (Fort IV), Country Club, Toruń-Górsk
    • boiska do siatkówki plażowej: Centrum Siatkówki Plażowej UKS Budowlanka Toruń (Legionów 19/25)
    • Lotnisko Sportowe: Aeroklubu Pomorskiego (Bielany)
    • Tor Rallycrossowy: Toruński Klub Motorowy
    • Skate Park: Bema
    • Park Linowy: Barbarka
    • ściany wspinaczkowe – 5: Bella wellness Centrum, Walter, Tor-Tor, Piernikowe Miasteczko (dla dzieci), SP 10
    • korty tenisowe – 6: Start Wisła, OSIR, Świętopełka, TTT Real, Jurmet (3 kryte hale) Lubicz, TKM
    • stadniny koni – 9: Gospodarstwo Agroturystyczne Łucji i Józefa Ciurusiów (Kaszczorek), Agrofood (Grabowiec), Jaskółcza 11 (Wrzosy), Rancho (Mała Nieszawka), Fundacja Ducha, Ogród Zoobotaniczny, Brzoza Toruńska, Rubbens (Papowo Toruńskie), Dolina Koni (Otłoczyn)
    • tor rowerowy – 1: pod zarządem Toruńskiego Stowarzyszenia Sportów Alternatywnych (Na Skarpie, w przebudowie)

    Burmistrzowie i prezydenci Torunia

    Honorowi Obywatele Torunia

    Piernikowa Aleja Gwiazd w Toruniu

    Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

    Znani Torunianie

    • Olga Bołądź (ur. 1984)
    • Maciej Dowbor (ur. 1978)
    • Helena Grossówna (1904–1994)
    • Tony Halik (1921–1998)
    • Bogusław Linda (ur. 1952)
    • Mikołaj Kopernik (1473–1543)
    • Joanna Koroniewska (ur. 1978)
    • Małgorzata Kożuchowska (ur. 1971)
    • Jan Kusiewicz (ur. 1921)
    • Łukasz Pawłowski (ur. 1983)
    • Regina Smendzianka (ur. 1924)
    • Wanda Szuman (1890–1994)
    • Alfred Weyna (1916–2001)
    • Teresa Weyna (ur. 1950)
    • Sławomir Wierzcholski (ur. 1958)
    • Janusz Leon Wiśniewski (ur. 1954)
    • Jacek Yerka (ur. 1952)
    • Elżbieta Zawacka (1909–2009)
    • Katarzyna Żak (ur. 1963)

    Dyplomacja, polityka, współpraca

    W Radzie Miasta Toruń zasiada 25 osób, których kadencja trwa 4 lata. Obecnie (2010-2014) trwa VI kadencja.

    Dyplomacja w Toruniu

    Toruń był siedzibą trzech obrad sejmu w okresie I Rzeczypospolitej (1519, 1576, 1626). W podtoruńskiej Nieszawie na Zamku Dybowskim (obecnie dzielnica Torunia), nadano słynne przywileje szlacheckie, rozpoczynające okres "złotej wolności szlacheckiej". W Toruniu zawarto I pokój toruński i II pokój toruński, a także ostatni rozejm polsko-krzyżacki w 1521 r.

    W czasie rozbiorów, w 1807 był siedzibą rządu powstańczego – przy Rynku Nowomiejskim w Toruniu. W tym okresie posiadał dwa konsulaty: Rosja i USA. W okresie międzywojennym w Toruniu ulokowano pięć konsulatów, w tym Konsulat Generalny Niemiec i III Rzeszy, Francji, Belgii. Obecnie w Toruniu znajdują się trzy (z siedmiu w całym regionie. Cztery w Bydgoszczy) konsulaty honorowe: Peru, Słowenii i Litwy.

    Miasta partnerskie

    Miasta partnerskie Torunia.jpg
    Miasto partnerskie Kraj Od kiedy
     Filadelfia  Stany Zjednoczone 1976
     Getynga  Niemcy 1978
     Lejda  Holandia 1988
     Hämeenlinna  Finlandia 1989
     Kaliningrad  Rosja 1995
     Czadca  Słowacja 1996
     Swindon  Anglia 2003
     Łuck  Ukraina 2008
     Novo Mesto  Słowenia 2009


    W latach 70. XX wieku pojawiła się nowa forma współpracy – miasta partnerskie. Obecnie Toruń ma podpisane umowy z dziewięcioma takimi miastami.

    • Filadelfia – umowa z Toruniem od 1976. Widocznym śladem jest nazwa nadwiślańskiego bulwaru – Bulwar Filadelfijski
    • Getynga – umowa z Toruniem od 1978. Widocznym śladem jest tablica drogowa na Placu Teatralnym (kierująca do Getyngi), kamień graniczny Getyngi, nazwa zjazdu drogowego z mostu drogowego Józefa Piłsudskiego – Ślimak Getyński.
    • Lejda – umowa z Toruniem od 1988.
    • Hämeenlinna – umowa z Toruniem od 1989.
    • Kaliningrad – umowa z Toruniem od 1995.
    • Čadca – umowa z Toruniem od 1996. Widocznym efektem współpracy są coroczne Dni Czadcy w Toruniu i Dni Torunia w Czadcy oraz Rondo Czadcy przy ul. Legionów w Toruniu.
    • Swindon – umowa z Toruniem od 2003.
    • Łuck - umowa z Toruniem od 2008.
    • Novo Mesto - umowa z Toruniem od 2009.

    Kolejne miasto podpisało z Toruniem list intencyjny ale nie ma jeszcze oficjalnego statusu miasta partnerskiego.

    • Guilin -  Chiny

    Jednostki pływające nazwane imieniem Torunia

    • ORP Toruń – monitor rzeczny Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej
    • ORP Toruń Transportowo-Minowy (morski)
    • MS Uniwersytet Toruński
    • SY Województwo Toruńskie

    Planetoida 12999 Toruń

    Na cześć miasta nazwano odkrytą w 1981 r. przez Edwarda Bowella planetoidę z grupy pasa głównego asteroid, 12999 Toruń. Proponując nadanie tej właśnie nazwy Edward Bowell, wskazał Toruń jako miejsce narodzin Mikołaja Kopernika, gotyckie Stare Miasto wpisane w 1997 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika zawiadujący największym w Polsce obserwatorium astronomicznym. W 2009 roku odsłonięto pomnik tej planetoidy.

    Zobacz też

    • Cmentarz żydowski w Toruniu

    Pokaż ulice na literę: (Znalazłem 992)

    0-9ABCDEFGHIJKLMNOPRSŚTUWZŹŻŁ

    0-9

    al. 500-lecia Torunia
    al. 700-lecia Torunia

    A

    ul. A. Asnynka
    ul. Agatowa
    ul. Agrestowa
    ul. Akacjowa
    ul. Aleksandrowska
    ul. Ametystowa
    ul. Andersa gen. Władysława
    ul. Antczaka
    ul. Antczaka Antoniego
    ul. Antoniego św.
    pl. Armii Krajowej
    ul. Armii Ludowej
    pl. Artylerii Polskiej
    ul. Artyleryjska
    ul. Asnyka
    ul. Asnyka Adama
    ul. Astrowa
    ul. Augustowska

    B

    ul. Bagińskiego Antoniego
    ul. Bajeczna
    ul. Balewskiego Władysława
    ul. Balladyny
    ul. Balonowa
    ul. Bananowa
    ul. Bankowa
    ul. Barbarka
    ul. Bartkiewiczówny
    ul. Bartkiewiczówny Janiny
    ul. Bartnicza
    ul. Barwna
    ul. Basieńki
    ul. Baśniowa
    ul. Batorego
    ul. Bawarczyków
    ul. Bażantowa
    ul. Bażyńskich
    ul. Bekasa
    ul. Beliny-Prażmowskiego płk. Władysława
    ul. Bema
    ul. Bema gen. Józefa
    ul. Biała
    ul. Białostocka
    ul. Bielańska
    ul. Bliska
    ul. Bluszczowa
    ul. Bławatkowa
    ul. Błękitna
    ul. Boboli św. Andrzeja
    ul. Bobrowa
    ul. Bociana
    ul. Boczna
    ul. Bolesława Chrobrego
    ul. Bolta
    ul. Bolta Antoniego
    ul. Bołtucia gen. Mikołaja
    ul. Borowiacka
    ul. Borowikowa
    ul. Bratnia
    ul. Brązowa
    ul. Brejskiego
    ul. Brejskiego Jana
    ul. Brody inż. Jana
    ul. Broniewskiego
    ul. Broniewskiego Władysława
    ul. Browarna
    ul. Brylantowa
    ul. Brzechwy Jana
    ul. Brzoskwiniowa
    ul. Brzozowa
    ul. Bukiewicz Wandy
    ul. Bukowa
    ul. Bulwar Filadelfijski
    ul. Burhardta Stefana
    ul. Bursztynowa
    ul. Buszczyńskich
    ul. Buszczyńskich Józefa i Sylwestra
    ul. Bydgoska
    ul. Bytomska

    C

    ul. Calineczki
    ul. Cedrowa
    ul. Ceglana
    ul. Celnicza
    ul. Ceramiczna
    ul. Chabrowa
    ul. Chełmińska
    ul. Chełmska
    ul. Chłopickiego
    ul. Chłopickiego gen. Józefa
    ul. Chmielna
    ul. Chodkiewicza Jana Karola
    ul. Chopina
    ul. Chopina Fryderyka
    pl. Chrapka bp. Jana
    ul. Chrobrego
    ul. Chrzanowskiego
    ul. Chrzanowskiego Józefa
    ul. Ciasna
    ul. Cicha
    ul. Ciechanowska
    ul. Ciechocińska
    ul. Ciekawa
    ul. Cienista
    ul. Cierpicka
    ul. Cisowa
    ul. Curie
    ul. Curie Piotra
    ul. Cyprysowa
    ul. Czachowskiego Ludwika
    ul. Czapli
    ul. Czarlińskiego
    ul. Czarlińskiego Leona
    ul. Czarnieckiego
    ul. Czarnieckiego Stefana
    ul. Czecha
    ul. Czekoladowa
    ul. Czeremchowa
    ul. Czereśniowa
    ul. Czerniewicka
    ul. Czerwona Droga
    ul. Częstochowska
    ul. Czysta

    D

    droga Łąkowa
    ul. Daleka
    ul. Dandelskiego Zdzisława
    ul. Danielewskiego
    ul. Danielewskiego Ignacego
    pl. Daszyńskiego Ignacego
    ul. Dąbrowskiego
    ul. Dąbrowskiego gen. Jana Henryka
    ul. Dąbrówki
    ul. Dekerta
    ul. Dekerta Jana
    ul. Derdowskiego
    ul. Derdowskiego Hieronima
    ul. Diamentowa
    ul. Długa
    ul. Długosza
    ul. Długosza Jana
    ul. Dobra
    ul. Dobrej Nadziei
    ul. Dobrzańskiego-Hubala mjr. Henryka
    ul. Dobrzyńska
    ul. Dojazd
    ul. Domachowskiego
    ul. Domachowskiego ks. Józefa
    ul. Dominikańska
    ul. Donimirskiego
    ul. Donimirskiego Teodora
    ul. Dożynkowa
    ul. Droga Czarnobłocka
    ul. Droga Starotoruńska
    ul. Droga Trzeposka
    ul. Drzewieckiego
    ul. Drzewieckiego kpt. Jana
    ul. Drzymały
    ul. Drzymały Michała
    ul. Ducha Św.
    ul. Ducha Świętego
    ul. Dudojcia Ignacego
    ul. Dwernickiego
    ul. Dwernickiego gen. Józefa
    ul. Dworcowa
    ul. Dybowska
    ul. Dyngusowa
    ul. Działowa
    ul. Działowskiego
    ul. Działowskiego Zygmunta
    ul. Dziewulskiego
    ul. Dziewulskiego Władysława

    E

    ul. Elbląska
    ul. Elektryczna

    F

    ul. Fabryczna
    ul. Fałata
    ul. Fałata Juliana
    ul. Familijna
    ul. Fantazyjna
    ul. Fasolowa
    ul. Faustyny św.
    ul. Figowa
    ul. Filomatów Pomorskich
    ul. Filtrowa
    ul. Fiołkowa
    ul. Flisacza
    ul. Fosa Staromiejska
    ul. Franciszkańska
    ul. Fredry
    ul. Fredry Aleksandra
    pl. Frelichowskiego bł. ks. phm. Stefana Wincenteg

    G

    ul. Gagarina
    ul. Gagarina Jurija
    ul. Gaikowa
    ul. Gajowa
    ul. Galona Rajmunda
    ul. Gałczyńskiego
    ul. Gałczyńskiego Konstantego Ildefonsa
    ul. Gardzielewskiego
    ul. Gardzielewskiego Zygfryda
    ul. Gawędy
    ul. Gazowa
    ul. Gdańska
    ul. Gen. Bema
    ul. Gen. Hallera
    ul. Gen. J. Dwernickiego
    ul. Gen. Sowińskiego
    ul. gen.Hallera
    ul. Gerwazego
    ul. Gipsowa
    ul. Gliniecka
    ul. Głowackiego
    ul. Głowackiego Bartosza
    ul. Gminna
    ul. Gniewkowska
    ul. Gogi
    ul. Gogi ks. Kanonika Pawła Piotra
    ul. Gołębia
    ul. Goplany
    ul. Gorzowska
    ul. Gościnna
    ul. Goździkowa
    ul. Grabowa
    ul. Grabowskiego
    ul. Grabowskiego Antoniego
    ul. Grabskiego Władysława
    ul. Graniczna
    ul. Granitowa
    ul. Gregorkiewicza inż. arch. Kazimierza
    ul. Grota-Roweckiego gen. Stefana
    ul. Grudziądzka
    ul. Grunwaldzka
    ul. Gryczana
    ul. Grzybowa
    ul. Guliwera
    ul. Gustlika
    ul. Gwiaździsta

    H

    ul. Hallera
    ul. Hallera gen. Józefa
    ul. Hallera Józefa (Generała Józefa Hallera)
    ul. Harcerska
    ul. Hebanowa
    ul. Hiacyntowa
    pl. Hoffmanna prof. Alfonsa
    ul. Honoratki
    pl. Honorowych Dawców Krwi
    ul. Horzycy Wilama
    ul. Hoża
    ul. Hulewicza Wacława
    ul. Hurynowicz
    ul. Hurynowicz Janiny
    ul. Husarska

    I

    ul. Idzikowskiego
    ul. Idzikowskiego mjr. Ludwika
    ul. Iglasta
    ul. Inowrocławska
    ul. Inżynierska
    ul. Irysowa
    ul. Iwanowa Zbigniewa
    ul. Iwanowskiej Wilhelminy
    ul. Iwaszkiewicza Jarosława

    J

    ul. Jabłońskiego Aleksandra
    ul. Jadwigi Królowej
    ul. Jagiellońska
    ul. Jagodowa
    ul. Jakuba św.
    ul. Jałowcowa
    ul. Jamontta
    ul. Jamontta Bronisława
    ul. Jana Olbrachta
    al. Jana Pawła II
    ul. Jana Sobieskiego
    ul. Jana św.
    ul. Jaracza Stefana
    ul. Jarocińska
    ul. Jaroczyńskiego
    ul. Jaroczyńskiego Mariana
    ul. Jarzębinowa
    ul. Jasia
    ul. Jasia i Małgosi
    ul. Jaskółcza
    ul. Jasna
    ul. Jaspisowa
    ul. Jastrzębia
    ul. Jaśminowa
    ul. Jaworowa
    ul. Jaworskich Stanisławy i Damazego
    ul. Jelenia
    ul. Jeleniogórska
    ul. Jemiołowa
    ul. Jesienna
    ul. Jeśmanowicza
    ul. Jeśmanowicza Leona
    ul. Jeżyka
    ul. Jeżynowa
    ul. Jęczmienna
    ul. Jodłowa
    ul. Józefa św.

    K

    ul. Kalinowa
    ul. Kaliska
    ul. Kaliskiego
    ul. Kaliskiego Sylwestra
    ul. Kałamarskiego
    ul. Kałamarskiego Pawła
    ul. Kameliowa
    ul. Kameralna
    ul. Kamienna
    ul. Kanałowa
    ul. Kard. Wyszyńskiego
    ul. Karnowskiego Jana
    ul. Karolinki
    ul. Kartuska
    ul. Kasprowicza
    ul. Kasprowicza Jana
    ul. Kasztanowa
    ul. Kaszubska
    ul. Katarzynki
    ul. Katarzyny
    pl. Katarzyny św.
    ul. Katarzyny św.
    ul. Katowicka
    ul. Kazimierza Jagiellończyka
    ul. Kąkolowa
    ul. Kielecka
    ul. Kilińskiego
    ul. Kilińskiego Jana
    ul. Klonowa
    ul. Klonowica
    ul. Klonowica Sebastiana
    ul. Kluczyki
    ul. Kłodzka
    ul. Kłopot
    ul. Kmicica Andrzeja
    ul. Kniaziewicza
    ul. Kniaziewicza gen. Karola
    ul. Kochanowskiego
    ul. Kochanowskiego Jana
    ul. Kocia
    ul. Kociewska
    ul. Kogucia
    ul. Kolankowskiego
    ul. Kolankowskiego Ludwika
    ul. Kolejowa
    ul. Kołłątaja
    ul. Kołłątaja Hugona
    ul. Kołowa
    ul. Kombajnowa
    ul. Komorowskiego-Bora gen. Tadeusza
    ul. Konduktorska
    ul. Konfekcyjna
    ul. Koniczynki
    ul. Konińska
    ul. Koniuchy
    ul. Konopackich
    ul. Konopna
    ul. Konopnickiej
    ul. Konopnickiej Marii
    ul. Konstytucji
    ul. Konstytucji 3 Maja
    ul. Konwaliowa
    ul. Końcowa
    ul. Kopciuszka
    ul. Kopernika
    ul. Kopernika Mikołaja
    ul. Kordeckiego
    ul. Kordeckiego Augustyna
    ul. Korfantego
    ul. Korfantego Wojciecha
    ul. Kormorana
    ul. Kosa
    ul. Kosynierów Kościuszkowskich
    ul. Koszalińska
    ul. Kościelna
    ul. Kościuszki
    ul. Kościuszki Tadeusza
    ul. Kozacka
    ul. Kozia
    ul. Kraińska
    ul. Krajoznawcza
    ul. Krakowska
    ul. Krańcowa
    ul. Krasińskiego
    ul. Krasińskiego Zygmunta
    ul. Kraszewskiego
    ul. Kraszewskiego Józefa Ignacego
    ul. Kresowa
    ul. Kręta
    ul. Krokusowa
    ul. Krośnieńska
    ul. Królowej Jadwigi
    ul. Krótka
    ul. Krucza
    ul. Krynicka
    ul. Krzemieniecka
    Pl. ks. Frelichowskiego
    ul. Ks. Popiełuszki
    ul. Księżycowa
    ul. Kubusia Puchatka
    ul. Kujawska
    ul. Kujota ks. Stanisława
    ul. Kukułki
    ul. Kuncewiczowej Marii
    ul. Kuropatwy
    ul. Kurpiowska
    ul. Kusocińskiego
    ul. Kusocińskiego Janusza
    ul. Kutrzeby gen. Tadeusza
    ul. Kwiatowa
    ul. Kwitnącej Jabłoni

    L

    ul. Lawendowa
    ul. Lecha
    ul. Legionów
    ul. Legnicka
    ul. Lelewela
    ul. Lelewela Joachima
    ul. Leszczynowa
    ul. Leśmiana Bolesława
    ul. Leśna
    ul. Leśny Trakt
    ul. Letnia
    ul. Licealna
    ul. Ligi Polskiej
    ul. Lilii Wodnych
    ul. Liliowa
    ul. Lindego Samuela Bogumiła
    ul. Lipnowska
    ul. Lisia
    ul. Lniana
    ul. Lotników
    ul. Luba
    ul. Lubelska
    ul. Lubicka
    ul. Lwowska

    M

    ul. Mahoniowa
    ul. Majdany
    ul. Makowa
    ul. Makuszyńskiego
    ul. Makuszyńskiego Kornela
    ul. Malinowa
    ul. Malinowskiego
    ul. Malinowskiego Bronisława
    ul. Malwowa
    ul. Mała
    ul. Mała Nieszawka Bydgoska
    ul. Mała Nieszawka Przy Nasypie
    ul. Małachowskiego
    ul. Małachowskiego Stanisława
    ul. Małe Garbary
    ul. Małgorzatki
    ul. Mańkowskiego
    ul. Mańkowskiego ks. Alfonsa
    ul. Marii Panny
    ul. Marii Skłodowskiej - Curie
    ul. Marii Skłodowskiej-Curie
    ul. Marzanny
    ul. Maszynowa
    ul. Matejki
    ul. Matejki Jana
    ul. Matysiaków
    ul. Mazowiecka
    ul. Mazurska
    ul. Michałowska
    ul. Mickiewicza
    ul. Mickiewicza Adama
    ul. Miedza
    ul. Międzymurze
    ul. Międzyrzecze
    ul. Migdałowa
    ul. Mikołaja św.
    ul. Miła
    ul. Miodowa
    ul. Mireckiego Józefa
    ul. Mleczna
    ul. Młodzieżowa
    ul. Młyńska
    ul. Mocarskiego Zygmunta
    ul. Moczyńskiego
    ul. Moczyńskiego Zygmunta
    ul. Modrakowa
    ul. Mohna
    ul. Mohna Jana
    ul. Moniuszki
    ul. Moniuszki Stanisława
    ul. Morcinka
    ul. Morcinka Gustawa
    ul. Morelowa
    ul. Morwowa
    ul. Morycińskiego Hugona
    ul. Mossakowskiego
    ul. Mossakowskiego Józefa
    ul. Most Pauliński
    ul. Mostowa
    ul. Myśliwska

    N

    ul. Na Przełaj
    ul. Na Zapleczu
    ul. Nad Rzeczką
    ul. Nad Strugą
    ul. Nad Zatoką
    ul. Nałkowskiej
    ul. Nałkowskiej Zofii
    ul. Narcyzowa
    ul. Narutowicza Gabriela
    ul. Nasza
    ul. Nenufarów
    ul. Niedźwiedzia
    ul. Niesiołowskiego
    ul. Niesiołowskiego Tymona
    ul. Nieszawska
    ul. Norwida Cypriana Kamila
    ul. Nowotarska

    O

    ul. Odległa
    ul. Odrodzenia
    ul. Ogrodowa
    ul. Okopowa
    ul. Okólna
    ul. Okrężna
    ul. Okrzei
    ul. Okrzei Stefana
    ul. Okulickiego gen. Leopolda
    ul. Oleńki
    ul. Olęderska
    ul. Olimpijska
    ul. Olszewskiego Karola
    ul. Olsztyńska
    ul. Olszynowa
    ul. Orla
    ul. Orzechowa
    ul. Osadnicza
    ul. Osiedlowa
    ul. Osikowa
    ul. Ostra
    ul. Ostrołęcka
    ul. Otłoczyńska
    ul. Owocowa
    ul. Owsiana

    P

    ul. Paderewskiego
    ul. Paderewskiego Ignacego
    ul. Pająkowskiego
    ul. Pająkowskiego Gerarda
    ul. Palmowa
    ul. Paluszyńskiego ks. Stanisława
    ul. Pałubickiego ppłk. Jana
    ul. Pałucka
    ul. Pana Tadeusza
    ul. Pana Wołodyjowskiego
    ul. Pancernych
    ul. Panny Marii
    ul. Papowska
    ul. Parkowa
    ul. Paszkowskiego ppor. Jerzego
    ul. Pawia
    ul. Perkoza
    ul. Perłowa
    ul. Piaskowa
    ul. Piastowska
    ul. Piekary
    ul. Piernikarska
    ul. Piękna
    ul. Pigwowa
    ul. Pilska
    ul. Piotrkowska
    ul. Piskorskiej
    ul. Piskorskiej Heleny
    ul. Pistacjowa
    ul. Plac Św. Katarzyny
    ul. Platanowa
    ul. Plebiscytowa
    ul. Płaska
    ul. Płocka
    ul. Pod Dębową
    ul. Pod Dębową Górą
    ul. Pod Krzywą
    ul. Pod Krzywą Wieżą
    ul. Podbipięty
    ul. Podchorążych
    ul. Podgórna
    ul. Podgórska
    ul. Podmurna
    ul. Pogodna
    ul. Pokątna
    pl. Pokoju Toruńskiego
    ul. Polna
    ul. Polskiego Czerwonego Krzyża
    ul. Pomarańczy
    ul. Poniatowskiego
    ul. Poniatowskiego Józefa
    ul. Popiela
    ul. Popiełuszki
    ul. Popiełuszki ks. Jerzego
    ul. Poprzeczna
    ul. Poranna
    ul. Port Drzewny
    ul. Porzeczkowa
    ul. Powiśle
    ul. Powstańców Śląskich
    ul. Powstańców Wielkopolskich
    ul. Poznańska
    ul. Prądzyńskiego
    ul. Prądzyńskiego gen. Ignacego
    ul. Preisa
    ul. Prejsa Juliana
    ul. Prosowa
    ul. Prosta
    ul. Prufferów Jana i Marii
    ul. Prusa
    ul. Prusa Bolesława
    ul. Przedzamcze
    ul. Przelot
    ul. Przemyska
    ul. Przeskok
    ul. Przesmyk
    ul. Przy Cegielni
    ul. Przy Grobli
    ul. Przy Kaszowniku
    ul. Przy Lesie
    ul. Przy Nasypie
    ul. Przy Rynku Wełnianym
    ul. Przy Skarpie
    ul. Przy Torze
    ul. Przybyłów
    ul. Przybyłów Janiny i Eugeniusza
    ul. Przybyszewskiego
    ul. Przybyszewskiego Stanisława
    ul. Przyjaciół
    ul. Przyjemna
    ul. Przylaszczkowa
    ul. Przysiecka
    ul. Przytulna
    ul. Pstrowskiego Wincentego
    ul. Pszczelna
    ul. Pszeniczna
    ul. Ptasia
    ul. Puchacza
    ul. Pułaskiego
    ul. Pułaskiego gen. Kazimierza
    ul. Pułku Lotniczego 4

    R

    rynek Nowomiejski
    rynek Staromiejski
    rondo Niepodlełości
    rondo Rondo Czadcy
    ul. Rabiańska
    ul. Radiowa
    ul. Radomska
    ul. Radosna
    ul. Rakowicza
    ul. Rakowicza Franciszka Tadeusza
    Pl. Rapackiego
    ul. Rapackiego
    pl. Rapackiego Mariana
    ul. Raszei
    ul. Raszei Leona
    ul. Ratajczaka Franciszka
    ul. Reja
    ul. Reja Mikołaja
    ul. Rejtana
    ul. Rejtana Tadeusza
    ul. Relaksowa
    ul. Renklodowa
    ul. Reymonta
    ul. Reymonta Władysława
    ul. Rodzinna
    ul. Rodzynkowa
    ul. Rolnicza
    ul. Romantyczna
    ul. Roślinna
    ul. Rozwarta
    ul. Równinna
    ul. Różana
    ul. Rubinkowskiego Jakuba
    ul. Rubinowa
    ul. Rudacka
    ul. Rudego
    ul. Rumiankowa
    ul. Rusa
    ul. Rybaki
    ul. Rydygiera
    ul. Rydygiera Ludwika
    ul. Rynek Nowomiejski
    ul. Rynek Staromiejski
    ul. Rypińska
    ul. Rysia
    ul. Ryżowa
    ul. Rzeczna
    ul. Rzepakowa
    ul. Rzeszowska

    S

    szosa Bydgoska
    szosa Chełmińska
    szosa Lubicka
    szosa Okrężna
    ul. Sadowa
    ul. Sanocka
    ul. Sarnia
    ul. Sasankowa
    ul. Sczanieckiego
    ul. Sczanieckiego Michała
    ul. Selerowa
    ul. Serdeczna
    ul. Siedlecka
    ul. Sielska
    ul. Sienkiewicza
    ul. Sienkiewicza Henryka
    ul. Sieradzka
    ul. Siewna
    ul. Sikorskiego Wały gen. Władysława
    ul. Sinorackiej Melanii
    ul. Sitowia
    pl. Skalskiego gen. Pilota Stanisława
    Pl. Skarbka
    pl. Skarbka Fryderyka
    ul. Skierki
    ul. Skierniewicka
    ul. Skłodowskiej
    ul. Skłodowskiej Curie
    ul. Skłodowskiej-Curie
    ul. Skłodowskiej-Curie Marii
    ul. Skryta
    ul. Skrzetuskiego Jana
    ul. Skrzyńskiego gen. Stanisława
    ul. Słodka
    ul. Słoneczna
    ul. Słowackiego
    ul. Słowackiego Juliusza
    ul. Słowicza
    ul. Słupska
    ul. Służewska
    ul. Smocza
    ul. Sobieskiego
    ul. Sobieskiego Jana
    ul. Sobkowiaka Andrzeja
    ul. Sobótki
    ul. Sokola
    ul. Solankowa
    al. Solidarności
    ul. Soplicy Jacka
    ul. Sopocka
    ul. Sowia
    ul. Sowińskiego
    ul. Sowińskiego gen. Józefa
    ul. Spacerowa
    ul. Spokojna
    ul. Sporna
    ul. Sportowa
    ul. Spółdzielcza
    ul. Srebrna
    ul. Srebrnego Stefana
    ul. Srebrzysta
    ul. Srtalowa
    ul. Stalowa
    ul. Stamma Feliksa
    ul. Stara Droga
    ul. Starotoruńska
    ul. Staszica
    ul. Staszica ks. Stanisława
    ul. Stawisińskiego
    ul. Stawisińskiego Tomasza
    ul. Stawki Południowe
    ul. Stefana Batorego
    ul. Steinbornów
    ul. Stepowa
    ul. Stokrotkowa
    ul. Storczykowa
    ul. Stroma
    ul. Strumykowa
    ul. Strzałowa
    ul. Studzienna
    ul. Stwosza Wita
    pl. Stycznia 18
    ul. Sucha
    ul. Sucharskiego
    ul. Sucharskiego mjr. Henryka
    ul. Sukiennicza
    ul. Suleckiego
    ul. Suleckiego Jakuba
    ul. Sułkowskiego
    ul. Sułkowskiego Józefa
    ul. Suwalska
    ul. Swinarskiego Antoniego
    pl. Sybiraków
    ul. Sydowa
    ul. Sydowa Mariana
    ul. Sygnałowa
    ul. Szafranowa
    ul. Szałwiowa
    ul. Szarika
    ul. Szarych Szeregów
    ul. Szczecińska
    ul. Szczęsna
    ul. Szczęśliwa
    ul. Szczytna
    ul. Szeroka
    ul. Szewska
    ul. Szmaragdowa
    ul. Szosa Bydgoska
    ul. Szosa Chełmińska
    ul. Szosa Lubicka
    ul. Szosa Okrężna
    ul. Szosz Bydgoska
    ul. Szpitalna
    ul. Szubińska
    ul. Szumana
    ul. Szumana Leona
    ul. Szuwarów
    ul. Szymanowskiego
    ul. Szymanowskiego Karola
    ul. Szyszkowa
    ul. Szyszkowskiego Wacława

    Ś

    ul. Ścieżka Szkolna
    ul. Ślaskiego
    ul. Ślaskiego Ludwika
    ul. Śliczna
    ul. Ślimak Getyński
    ul. Śliwowa
    ul. Ślusarska
    ul. Śniadeckiego Jędrzeja
    ul. Śnieżki Królewny
    ul. Środkowa
    ul. Św. Andrzeja Boboli
    ul. Św. Antoniego
    ul. św. Boboli
    ul. św. Ducha
    ul. św. Faustyny
    ul. św. Jakuba
    ul. św. Jana
    ul. św. Józefa
    Pl. Św. Katarzyny
    ul. św. Katarzyny
    ul. św. Wojciecha
    ul. Światowida
    ul. Świerkowa
    ul. Świętopełka

    T

    ul. Targowa
    ul. Tarnobrzeska
    ul. Tarnowska
    ul. Tartaczna
    ul. Tataraków
    pl. Teatralny
    Pl. Teatrany
    ul. Techniczna
    ul. Teligi
    ul. Teligi Leonida
    ul. Telimeny
    ul. Tęczowa
    ul. Tłoczka
    ul. Tłoczka Ignacego
    ul. Tokarzewskiego-Karaszewicza gen. Michała
    ul. Topazowa
    ul. Torowa
    ul. Towarowa
    pl. Towarzystwa Miłośników Torunia
    ul. Trakcyjna
    ul. Traktorowa
    ul. Tramwajowa
    ul. Traugutta Romualda
    ul. Truskawkowa
    ul. Trzcinowa
    ul. Tujakowskiego Alojzego
    ul. Tulipanowa
    ul. Turkusowa
    ul. Turystyczna
    ul. Tuwima
    ul. Tuwima Juliana
    ul. Twarda
    ul. Twardowskiego
    ul. Twardowskiego Mistrza

    U

    ul. Ugory
    ul. Ukośna
    ul. Uniwersytecka
    ul. Urocza
    ul. Urodzajna
    ul. Urzędnicza
    ul. Ustronna
    ul. Uśmiechu

    W

    ul. Wakacyjna
    ul. Wałdowska
    ul. Wały Gen. Sikorskiego
    ul. Wały Sikorskiego
    ul. Wańkowicza Melchiora
    ul. Wapienna
    ul. Warmińska
    ul. Warszawska
    ul. Waryńskiego
    ul. Waryńskiego Ludwika
    ul. Warzywna
    ul. Wąska
    ul. Wesoła
    ul. Wianki
    ul. Wiązowa
    ul. Widok
    ul. Wiejska
    ul. Wielki Rów
    ul. Wielkie Garbary
    ul. Wierzbowa
    ul. Wierzyńskiego Kazimierza
    ul. Wieżowa
    ul. Wiklinowa
    ul. Wilcza
    ul. Wileńska
    ul. Willowa
    ul. Winna
    ul. Winnica
    ul. Winogronowa
    ul. Wiosenna
    ul. Wiślana
    ul. Wiśniowa
    ul. Wiśniowieckiego Jeremiego
    ul. Wita Stwosza
    ul. Witkowskiego Leona
    ul. Witosa
    ul. Witosa Wincentego
    ul. Władysława Łokietka
    ul. Władysława Warneńczyka
    ul. Włocławska
    ul. Wodna
    ul. Wodociągowa
    ul. Wojciecha św.
    ul. Wojska Polskiego
    ul. Wola Zamkowa
    ul. Woyczyńskiego gen. Stanisława
    ul. Wrzosowa
    ul. Wschodnia
    ul. Wspólna
    ul. Wybickiego
    ul. Wybickiego Józefa
    ul. Wyczółkowskiego
    ul. Wyczółkowskiego Leona
    ul. Wykopy
    ul. Wymarzona
    ul. Wypoczynkowa
    ul. Wyrzyska
    ul. Wysoka
    ul. Wyspiańskiego
    ul. Wyspiańskiego Stanisława
    ul. Wyszyńskiego
    ul. Wyszyńskiego kard. Stefana
    ul. Wyszyńskiego Stefana (Kardynała Stefana Wyszyńskiego)

    Z

    ul. Zacisze
    ul. Zagłoby
    ul. Zagonowa
    ul. Zagrodowa
    ul. Zakątek
    ul. Zakole
    ul. Zakosy
    ul. Zakręt
    ul. Zamenhofa
    ul. Zamenhofa Ludwika
    ul. Zamojska
    ul. Zaszpitalna
    ul. Zaułek Dworcowy
    ul. Zaułek Prosowy
    ul. Zbożowa
    ul. Zdrojowa
    ul. Zdrójkowskiego Zbigniewa
    ul. Zielna
    ul. Zielona
    ul. Zielonogórska
    ul. Ziemi Michałowskiej
    ul. Ziemowita
    ul. Zimorodka
    ul. Zimowa
    ul. Złota
    ul. Złotej Rybki
    pl. Związku Nauczycielstwa Polsk.
    ul. Zwrotnicza
    pl. Zwycięstwa

    Ź

    ul. Źródlana

    Ż

    ul. Żbikowa
    ul. Żeglarska
    ul. Żelazna
    ul. Żeromskiego
    ul. Żeromskiego Stefana
    ul. Żółkiewskiego
    ul. Żurawia
    ul. Żwirki
    ul. Żwirki i Wigury
    ul. Żwirowa
    ul. Żytnia
    ul. Żywiczna
    ul. Żyzna

    Ł

    ul. Ładna
    ul. Łazienna
    ul. Łączna
    ul. Łąkowa
    ul. Łęgowskiego kpt. Tadeusza
    ul. Łomżyńska
    ul. Łosia
    ul. Łozowa
    ul. Łódzka
    ul. Łubinowa
    ul. Łukasiewicza Ignacego
    ul. Łukowa
    ul. Łyskowskiego
    ul. Łyskowskiego Ignacego
    ul. Łysomicka

    Kody pocztowe, Toruń (wyświetlono 1/1)


    Ocena internautów miejscowości Toruń
    Średnia ocena: 4.2
    liczba ocen: 9

    Wtyczki społecznościowe

    Lubisz miejscowość Toruń, kliknij Google +1 , lub Lubię to!

    Komentarze o miejscowości Toruń

    Ostatnia data aktualizacji: 2012-03-16 19:34:48